Οι βασικοί πυλώνες και οι στόχοι της εμπορικής συμφωνίας
Μετά από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων, η έγκριση της εμπορικής συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών της Mercosur (Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη, Ουρουγουάη και πρόσφατα η Βολιβία) σηματοδοτεί μια ιστορική καμπή για το παγκόσμιο εμπόριο.
Η συμφωνία δημιουργεί μια ενιαία αγορά 780 εκατομμυρίων καταναλωτών, στοχεύοντας στην κατάργηση των δασμών και την ενίσχυση των εξαγωγών.
Ωστόσο, η απόφαση αυτή έχει προκαλέσει «πολιτική καταιγίδα» στην Ευρώπη και έντονες αντιδράσεις στον πρωτογενή τομέα της Ελλάδας.
Τι είναι η Mercosur
Η Mercosur (Κοινή Αγορά του Νότου) ιδρύθηκε το 1991 και αποτελεί τον ισχυρότερο εμπορικό συνασπισμό της Νότιας Αμερικής. Τα πλήρη μέλη της αποτελούν την 6η μεγαλύτερη οικονομία παγκοσμίως.
Η στρατηγική σημασία της περιοχής για την ΕΕ έγκειται στην αφθονία πρώτων υλών και κρίσιμων ορυκτών (λίθιο, χαλκός, σίδηρος), που είναι απαραίτητα για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση της Ευρώπης.
Τα βασικά σημεία της συμφωνίας
Η συμφωνία προβλέπει την κατάργηση δασμών στο 91% των προϊόντων που εξάγει η ΕΕ προς τη Λατινική Αμερική.
Εξαγωγές ΕΕ: Εστιάζουν σε βιομηχανικά προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως μηχανήματα, αυτοκίνητα, χημικά, φάρμακα, κρασιά και οινοπνευματώδη.
Εισαγωγές ΕΕ: Διευκολύνεται η είσοδος αγροτικών προϊόντων από τη Mercosur, όπως βόειο κρέας, ζάχαρη, ρύζι, μέλι και σόγια.
Υπηρεσίες και Δημόσιες Συμβάσεις: Ανοίγουν κλάδοι όπως οι τηλεπικοινωνίες, οι μεταφορές και οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, ενώ οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις αποκτούν πρόσβαση σε δημόσιους διαγωνισμούς των χωρών της Mercosur.
Τι σημαίνει η συμφωνία για την Ελλάδα
Για την ελληνική οικονομία, η συμφωνία παρουσιάζεται από την Κομισιόν και την κυβέρνηση ως μια ευκαιρία με δύο όψεις.
Τα πλεονεκτήματα και οι ευκαιρίες
Ενίσχυση Εξαγωγών: Το 97% των Ελλήνων εξαγωγέων είναι μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Η απλούστευση των τελωνειακών διαδικασιών και η μείωση των δασμών (που σε ορισμένα αγροδιατροφικά προϊόντα φτάνουν το 55%) θεωρητικά διευκολύνουν την πρόσβαση σε μια τεράστια αγορά.
Προστασία ΠΟΠ Προϊόντων: Η συμφωνία διασφαλίζει τη νομική προστασία 21 ελληνικών γεωγραφικών ενδείξεων από απομιμήσεις. Ανάμεσά τους η Ελιά Καλαμάτας, το Μαστίχα Χίου, ο Κρόκος Κοζάνης και διάφοροι οίνοι (Νεμέα, Σαντορίνη κ.α.).
Το ζήτημα της Φέτας: Η Φέτα αποκτά προστασία, αλλά με μια μεταβατική περίοδο 7 ετών. Κατά το διάστημα αυτό, τοπικοί παραγωγοί στη Λατινική Αμερική που χρησιμοποιούσαν ήδη το όνομα μπορούν να συνεχίσουν, αρκεί να αναγράφουν ευκρινώς τη γεωγραφική προέλευση.
Υπηρεσίες: Οι ελληνικές εξαγωγές υπηρεσιών προς τη Mercosur ανέρχονται ήδη σε 1,6 δισ. ευρώ (κυρίως στις μεταφορές και τον τουρισμό), τομέας που αναμένεται να αναπτυχθεί περαιτέρω.
Οι κίνδυνοι και οι αντιδράσεις των αγροτών
Παρά τις επίσημες διαβεβαιώσεις, οι Έλληνες παραγωγοί βρίσκονται σε αναβρασμό, κάνοντας λόγο για «ταφόπλακα» στον πρωτογενή τομέα.
Αθέμιτος Ανταγωνισμός: Οι αγρότες υποστηρίζουν ότι θα κληθούν να ανταγωνιστούν προϊόντα που παράγονται με πολύ χαμηλότερο κόστος, φθηνά εργατικά χέρια και χρήση φυτοφαρμάκων ή ορμονών που είναι απαγορευμένα στην ΕΕ.
Πίεση Τιμών: Η εισροή μεγάλων ποσοτήτων φθηνού κρέατος, ζάχαρης και μελιού αναμένεται να πιέσει τις τιμές των εγχώριων προϊόντων κάτω από το κόστος παραγωγής.
Ποσοστώσεις: Αν και έχουν τεθεί ανώτατα όρια στις εισαγωγές (π.χ. 99.000 τόνοι βοείου κρέατος για όλη την ΕΕ), οι κτηνοτρόφοι θεωρούν ότι αυτές οι ποσότητες είναι αρκετές για να διαταράξουν την ισορροπία της αγοράς.
Το πολιτικό σκηνικό στην Ευρώπη
Η έγκριση της συμφωνίας δεν ήταν ομόφωνη. Χώρες με ισχυρή αγροτική παράδοση, όπως η Γαλλία, η Πολωνία, η Αυστρία, η Ιρλανδία και η Ουγγαρία, καταψήφισαν, εκφράζοντας φόβους για τον αφανισμό των Ευρωπαίων αγροτών. Ωστόσο, η συμφωνία πέρασε με «ειδική πλειοψηφία», καθώς υποστηρίχθηκε από τη Γερμανία, την Ισπανία και τελικά την Ιταλία, οι οποίες προσβλέπουν στα οφέλη για τις βιομηχανίες τους.
Η Ελλάδα ψήφισε θετικά, με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης να υποστηρίζει ότι η στάση της χώρας δεν θα μπορούσε να αλλάξει το αποτέλεσμα και ότι οι δικλείδες ασφαλείας είναι επαρκείς για την προστασία των παραγωγών σε περίπτωση αιφνίδιας αύξησης των εισαγωγών.
Συμπεράσματα
Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur είναι ένα τολμηρό βήμα προς την παγκόσμια ενοποίηση της αγοράς, που όμως αναδεικνύει το χάσμα μεταξύ των συμφερόντων της βιομηχανίας και του πρωτογενούς τομέα. Για την Ελλάδα, το στοίχημα είναι αν η προστασία των ΠΟΠ προϊόντων και η ανάπτυξη των υπηρεσιών θα μπορέσουν να ισοσκελίσουν τις απώλειες που φοβούνται οι Έλληνες αγρότες και κτηνοτρόφοι από τον ανταγωνισμό των λατινοαμερικανικών προϊόντων.
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.