Δημογραφικό Σοκ στην Ε.Ε.: Η Μετανάστευση Αντισταθμίζει την Υπογεννητικότητα
Δημογραφικό Σοκ στην Ε.Ε.: Η Μετανάστευση Αντισταθμίζει την Υπογεννητικότητα
Η Ευρωπαϊκή Ένωση βιώνει μια άνευ προηγουμένου δημογραφική στροφή, καθώς η μετανάστευση έχει γίνει ο μοναδικός παράγοντας αύξησης του πληθυσμού στην «Ευρώπη των γερόντων». Με τα στοιχεία της Eurostat να αποκαλύπτουν μια «κανονική αντικατάσταση πληθυσμού», οι μη ευρωπαϊκοί πληθυσμοί, κυρίως από την Ασία και τη Βόρεια Αφρική, αντιστρέφουν την τάση της υπογεννητικότητας, η οποία μαστίζει την Ε.Ε. από το 2012.
Η Πραγματικότητα των Αριθμών
Ο πληθυσμός της Ε.Ε. έφτασε σε ρεκόρ 450,4 εκατομμυρίων κατοίκων το 2024. Αυτή η αύξηση, της τάξης του 1,07 εκατομμυρίου ατόμων, οφείλεται εξ ολοκλήρου στη θετική καθαρή μετανάστευση 2,3 εκατομμυρίων ανθρώπων. Ταυτόχρονα, η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια φυσική μείωση πληθυσμού 1,3 εκατομμυρίου, καθώς οι θάνατοι (4,82 εκατομμύρια) υπερβαίνουν κατά πολύ τις γεννήσεις (3,56 εκατομμύρια).
Από το 1960, ο πληθυσμός της Ε.Ε. αυξήθηκε από 354,5 εκατομμύρια, ωστόσο ο ετήσιος ρυθμός αύξησης έχει επιβραδυνθεί δραματικά, από 3 εκατομμύρια τη δεκαετία του '60 σε μόλις 0,9 εκατομμύρια την περίοδο 2005-2024. Η Eurostat τονίζει ότι η πρόσφατη ανάπτυξη του πληθυσμού αποδίδεται κυρίως στις αυξανόμενες μεταναστευτικές κινήσεις μετά την πανδημία της COVID-19, κατά την οποία ο πληθυσμός των 27 κρατών μελών είχε μειωθεί.
Διαφορές ανάμεσα στα Κράτη Μέλη
Παρά τη συνολική αύξηση, οι δημογραφικές τάσεις διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των χωρών της Ε.Ε.:
Αύξηση: 19 χώρες κατέγραψαν αύξηση πληθυσμού το 2024. Τις μεγαλύτερες αυξήσεις σημείωσαν η Μάλτα (+19 ανά 1.000 άτομα), η Ιρλανδία (+16,3) και το Λουξεμβούργο (+14,7).
Μείωση: Οκτώ χώρες είδαν τον πληθυσμό τους να μειώνεται. Η Λετονία είχε τη μεγαλύτερη πτώση (-9,9), ακολουθούμενη από την Ουγγαρία (-4,7) και την Πολωνία και την Εσθονία (από -3,4 η καθεμία).
Οι τρεις πολυπληθέστερες χώρες — Γερμανία, Γαλλία και Ιταλία — εξακολουθούν να αποτελούν σχεδόν το ήμισυ (47%) του συνολικού πληθυσμού της Ε.Ε.
Προκλήσεις και Συνοριακοί Έλεγχοι
Η δημόσια ανησυχία για τη μετανάστευση έχει οδηγήσει ορισμένες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις στην ενίσχυση των συνοριακών ελέγχων, παρόλο που οι παράτυπες συνοριακές διασχίσεις μειώθηκαν κατά 38% το 2024, φτάνοντας στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2021. Χώρες όπως το Βέλγιο, η Πολωνία, η Γερμανία και η Ολλανδία έχουν εφαρμόσει προσωρινούς συνοριακούς ελέγχους τον τελευταίο ενάμιση χρόνο, επιβαρύνοντας τη ζώνη ελεύθερης κυκλοφορίας της Ε.Ε., γνωστή ως ζώνη Σένγκεν.