Ο επικεφαλής της ομάδας FLAME εξηγεί τα αίτια των επαναλαμβανόμενων πυρκαγιών και τα νέα δεδομένα που φέρνει η κλιματική αλλαγή.
Οι πυρκαγιές αποτελούν πλέον μια θλιβερή «κανονικότητα» για την Ελλάδα, όχι μόνο κατά την αντιπυρική περίοδο, αλλά και σε άλλες, ψυχρότερες εποχές. Ιδιαίτερα στην Αττική, μεγάλα τμήματα του νομού, κυρίως στα ανατολικά και νότια, καίγονται επανειλημμένα, παρά την υποτιθέμενη αυξημένη επιτήρηση και προστασία λόγω προηγούμενων συμβάντων. Γιατί συμβαίνει αυτό;
Ο Θοδωρής Γιάνναρος, επικεφαλής της Πυρομετεωρολογικής ομάδας FLAME (fireweather.eu) του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, εξηγεί στο Reader.gr τα αίτια πίσω από αυτό το φαινόμενο.
Η ανάλυση των δεδομένων του Πυροσβεστικού Σώματος από την ομάδα FLAME οδηγεί σε τέσσερα βασικά συμπεράσματα:
Λιγότερες ενάρξεις, μεγαλύτερη ζημιά: Αν και οι πυρκαγιές εντός αντιπυρικής περιόδου μειώνονται, η συνολική καμένη έκταση αυξάνεται σταθερά.
Όλο και μεγαλύτερες πυρκαγιές: Οι πυρκαγιές άνω των 2.000 στρεμμάτων γίνονται συχνότερες και μεγαλύτερες.
Αθόρυβη έξαρση εκτός εποχής: Οι χειμερινοί και ανοιξιάτικοι μήνες παρουσιάζουν αύξηση τόσο σε ενάρξεις πυρκαγιών όσο και σε καμένες εκτάσεις.
Ο χάρτης αλλάζει: Η Βόρεια Ελλάδα και άλλες περιοχές με όχι σημαντικό ιστορικό πυρκαγιών εμφανίζουν πλέον σημάδια επιδείνωσης.
Σύμφωνα με τον κ. Γιάνναρο, οι επαναλαμβανόμενες πυρκαγιές ξεσπούν σε «ζώνες διεπαφής» ή «μεικτές ζώνες», όπου συναντάται ο αστικός και ημιαστικός ιστός με το φυσικό περιβάλλον. Πρόκειται για περιοχές όπου συγκεντρώνεται η ανθρώπινη δραστηριότητα, αυξάνοντας σημαντικά την πιθανότητα έναρξης πυρκαγιάς. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε:
Ανθρώπινες δραστηριότητες: Θερμές εργασίες, κάψιμο κλαδιών, μπάρμπεκιου.
Αστοχίες υποδομών: Βραχυκυκλώματα από δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
«Αυτόματα, όπου συγκεντρώνουμε ανθρώπους και όσα χρειάζονται οι άνθρωποι -ηλεκτρική ενέργεια κλπ- ανεβάζουμε την πιθανότητα να γίνει κάποιο λάθος και να έχουμε την έναρξη μίας πυρκαγιάς», τονίζει ο κ. Γιάνναρος.
Ο κ. Γιάνναρος επισημαίνει ότι «ο κίνδυνος δεν είναι ο καιρός». Το γεγονός ότι έχουμε υψηλές θερμοκρασίες, χαμηλή υγρασία και ανέμους δεν αρκεί από μόνο του για να προκληθεί πυρκαγιά. Αντίθετα, απαιτείται ο ανθρώπινος παράγοντας – είτε από απροσεξία είτε από πρόθεση.
«Θα πρέπει να εξηγούμε και το "γιατί"», αναφέρει. Όταν ο κόσμος κατανοεί καλύτερα τον κίνδυνο, μπορεί να είναι πιο προσεκτικός. Επισημαίνει επίσης ότι η κατηγορία επικινδυνότητας (π.χ. «4») δεν «μεταφράζεται» πάντα το ίδιο ως προς τη συμπεριφορά μιας φωτιάς, καθώς μπορεί να αφορά είτε συνθήκες ασθενών ανέμων με μεγάλη ξηρότητα βλάστησης (πυροεπαγωγικές) είτε πυρκαγιές καθοδηγούμενες από τον άνεμο.
Ο επικεφαλής της ομάδας FLAME εξηγεί ότι «η κλιματική αλλαγή δημιουργεί ένα περιβάλλον εξαιρετικά φιλικό για τη φωτιά». Το θερμότερο κλίμα, οι συχνότεροι και εντονότεροι καύσωνες, και οι μεγάλες περίοδοι ξηρασίας (ακόμη και τον χειμώνα), συμβάλλουν σε αυτό. Ενώ καταστροφικές πυρκαγιές υπήρχαν και στο παρελθόν, τα τελευταία χρόνια έχουμε πολύ πιο συχνά πυρκαγιές που γίνονται μεγάλες.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι «αθόρυβες» πυρκαγιές εκτός αντιπυρικής περιόδου. Στην ανάλυση του FLAME για τα τελευταία 25 χρόνια, οι χειμερινοί και ανοιξιάτικοι μήνες εμφανίζουν αύξηση τόσο στις ενάρξεις όσο και στη συνολική καμένη έκταση. Ο μέσος ετήσιος αριθμός πυρκαγιών αυξήθηκε κατά 47% μετά το 2012, και η μέση καμένη έκταση από περίπου 18.000 σε πάνω από 23.000 στρέμματα.
Αυτό οφείλεται αφενός στο φιλικότερο περιβάλλον για τη φωτιά λόγω κλιματικής αλλαγής, αφετέρου στην απροσεξία όταν επιτρέπεται η χρήση φωτιάς εκτός αντιπυρικής περιόδου. Επιπλέον, πέρυσι παρατηρήθηκαν πυρκαγιές σε μεγάλα υψόμετρα στη Βόρεια Ελλάδα λόγω παρατεταμένης ξηρασίας, κάτι που δεν ήταν συνηθισμένο και απειλεί ευαίσθητα οικοσυστήματα.
Η Πυρομετεωρολογική ομάδα FLAME καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα δεδομένα δεν δείχνουν μια «καταστροφή χωρίς ελπίδα», αλλά ένα μοτίβο που παρέχει κατευθύνσεις για το πού πρέπει να δοθεί προτεραιότητα:
Άμεση προσβολή και επιχειρησιακή διαχείριση: Οι πυρκαγιές εντός αντιπυρικής περιόδου μειώνονται, αλλά γίνονται πιο καταστροφικές, απαιτώντας ενίσχυση της ικανότητας άμεσης προσβολής και διαχείρισης.
Αναθεώρηση χρονικής στόχευσης πρόληψης: Οι πυρκαγιές εκτός αντιπυρικής περιόδου αυξάνονται, υποδηλώνοντας ότι ο κίνδυνος δεν ακολουθεί πλέον το αυστηρό ημερολόγιο του παρελθόντος.
Εστιασμένη ετοιμότητα: Ορισμένες περιοχές επαναλαμβάνονται στον χάρτη των μεγάλων πυρκαγιών και χρειάζονται εστιασμένη ετοιμότητα – επιχειρησιακή, πολιτική, τεχνική, επιστημονική.
Συγκέντρωση δεδομένων και ευθυγράμμιση φορέων: Η έλλειψη λεπτομερών δεδομένων υπογραμμίζει την ανάγκη για καλύτερη εικόνα μέσω της ευθυγράμμισης των αναγκών των επιχειρησιακών, θεσμικών και ερευνητικών φορέων.
Πιερία, 9 Ιουλίου 2025 –
Λόγω του πολύ υψηλού κινδύνου εκδήλωσης δασικών πυρκαγιών, επιβλήθηκε απαγόρευση κυκλοφορίας πεζών και οχημάτων σε όλο τον ορεινό όγκο του Ολύμπου και των Πιερίων για το διήμερο 9 και 10 Ιουλίου 2025, από τις 07:30 π.μ. της Τετάρτης έως τις 07:30 π.μ. της Πέμπτης.
Η απόφαση ελήφθη με άμεσο συντονισμό των επιχειρησιακά εμπλεκόμενων φορέων, όπως η Διοίκηση Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Πιερίας και η Διεύθυνση Δασών Πιερίας, και κατόπιν εισηγήσεων προς την Αντιπεριφερειάρχη Πιερίας, Σοφία Μαυρίδου. Στόχος είναι η εφαρμογή πρόσθετων μέτρων πρόληψης και η απαγόρευση παραμονής εκδρομέων σε εθνικούς δρυμούς, δάση και ευπαθείς περιοχές.
Τα σημεία ελέγχου και απαγόρευσης εισόδου στον Όλυμπο και τα Πιέρια, όπου θα βρίσκονται όργανα της Ελληνικής Αστυνομίας, του Πυροσβεστικού Σώματος, της Δασικής Υπηρεσίας και της Δημοτικής Αστυνομίας, περιλαμβάνουν:
Ορεινός όγκος Παλαιών Πόρων και Παλαιού Παντελεήμονα.
Από Λιτόχωρο προς Μοναστήρι Αγίου Διονυσίου (Μετόχι) και Πριόνια.
Στην τοποθεσία Μύλοι Λιτοχώρου προς φαράγγι Ενιπέα.
Στην περιοχή του Δίου προς Κορομηλιά (Ρέμα Ορλιά).
Στην Αγία Τριάδα Βροντούς προς θέση Κρεββάτια – Αγία Κόρη – ρέμα Αράπη.
Στον Άη Γιάννη Λιτοχώρου προς θέση Σκανταλιάρα.
Από τον οικισμό Άνω Μηλιάς προς Καταφύγιο Άνω Μηλιάς.
Από Ρητίνη προς Σαρακατσάνα και Αβδέλλα.
Από Ελατοχώρι προς Χιονοδρομικό κέντρο.
Επιτρέπεται η παρουσία εντός των δασών μόνο σε εργαζόμενους για τη διαχείριση, υλοποίηση αντιπυρικών έργων, μελετητές, και εργολάβους δασικών/δασοτεχνικών έργων, υπό την προϋπόθεση ότι λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα προφύλαξης.
Απαγορεύεται οποιαδήποτε εργασία από συνεργείο που δεν συνοδεύεται από υδροφόρα ή όχημα εξοπλισμένο με επαρκή ποσότητα νερού και κατάλληλο σύστημα κατάσβεσης.
Όλα τα μηχανήματα και το προσωπικό πρέπει να βρίσκονται σε υψηλή ετοιμότητα για να συνδράμουν σε περίπτωση δασικής πυρκαγιάς.
Επιτρέπεται η είσοδος σε μέλη εθελοντικών οργανώσεων που συμμετέχουν στην πυροπροστασία της Π.Ε. Πιερίας.
Οι παραβάτες της απόφασης θα τιμωρούνται με διοικητικό πρόστιμο σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις. Η εφαρμογή και η επιβολή των προστίμων ανατίθεται στα αρμόδια όργανα της Ελληνικής Αστυνομίας, του Πυροσβεστικού Σώματος, της Δασικής Υπηρεσίας και της Δημοτικής Αστυνομίας.
Επιπλέον, οι Δήμοι της Πιερίας και η Περιφερειακή Ενότητα Πιερίας (μέσω της Υποδιεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών και του Τμήματος Πολιτικής Προστασίας) βρίσκονται σε αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα για να συνδράμουν σε κάθε περίπτωση ανάγκης.
Για ενημέρωση σχετικά με τα δελτία καιρού και την κατάσταση του οδικού δικτύου, οι πολίτες καλούνται να συμβουλεύονται τις επίσημες ιστοσελίδες της ΕΜΥ (www.emy.gr), της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας (www.civilprotection.gr), του Πυροσβεστικού Σώματος και της ΕΛ.ΑΣ. (www.astynomia.gr). Μέτρα αυτοπροστασίας είναι επίσης διαθέσιμα στην ιστοσελίδα της Περιφερειακής Ενότητας Πιερίας.
Σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, οι πολίτες μπορούν να καλούν τον τριψήφιο τηλεφωνικό αριθμό 112.


Φωτιά στο δημαρχείο Σερβίων KOZAN
Πηγή: Eurokinissi



