ΕΦΚΑ: Νέα Ρύθμιση Οφειλών Έως 120 Δόσεις – Είσοδος Ιδιωτών στη Διαχείριση Ληξιπρόθεσμων Εισφορών

Μια νέα, φιλόδοξη προσπάθεια για την ενίσχυση της εισπραξιμότητας των ληξιπρόθεσμων ασφαλιστικών οφειλών, που αγγίζουν τα 50 δισ. ευρώ, βρίσκεται στα σκαριά για τον ΕΦΚΑ. Εντός Αυγούστου αναμένεται να προκηρυχθεί διαγωνισμός για τη σύμπραξη με ιδιωτικές εταιρείες οι οποίες θα αναλάβουν υποστηρικτικό ρόλο στη διαχείριση των χρεών, προσφέροντας εξατομικευμένες ρυθμίσεις έως 120 δόσεις.

Ο Ρόλος των Ιδιωτών και η Νέα Προσέγγιση

Το νέο σχήμα προβλέπει τη συνεργασία με ιδιώτες συμβούλους ή κοινοπραξίες εταιρειών (όπως μεγάλες εταιρείες πληροφορικής και οι «Big Four» λογιστικές εταιρείες), με το έργο να ξεπερνά τα 100 εκατ. ευρώ. Ο ρόλος τους θα είναι υποστηρικτικός προς τον ΕΦΚΑ και το Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ). Οι ιδιώτες δεν θα εμπλέκονται στην είσπραξη των οφειλών (που παραμένει αρμοδιότητα του ΚΕΑΟ), αλλά θα συμβάλλουν στην:

Ανάλυση και κατηγοριοποίηση των οφειλετών.
Υποβολή προτάσεων για στοχευμένες, αποδοτικές και εξατομικευμένες ρυθμίσεις χρεών.
Έγκαιρη ανίχνευση καθυστερήσεων.
Αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας των οφειλετών.
Σχεδιασμό στρατηγικών είσπραξης, βασισμένων στη διεθνή εμπειρία και εξειδικευμένα εργαλεία αξιολόγησης κινδύνου.

Εξατομικευμένες Ρυθμίσεις και «Κούρεμα» Προσαυξήσεων

Σήμερα, οι ρυθμίσεις χρεών είναι γενικού χαρακτήρα (έως 24 δόσεις). Με το νέο πλαίσιο, οι ιδιώτες θα μπορούν να εισηγούνται εξατομικευμένες ρυθμίσεις, λαμβάνοντας υπόψη τη συναλλακτική συμπεριφορά του οφειλέτη, τα οικονομικά στοιχεία της επιχείρησής του και την προοπτική βιωσιμότητας.

Για τους μικρούς οφειλέτες, εξετάζεται η δυνατότητα αποπληρωμής έως και σε 120 δόσεις, εφόσον προσφέρονται σχετικές εξασφαλίσεις (π.χ., ακίνητη περιουσία). Για τους μεγάλους οφειλέτες, προκρίνεται η χρήση του εξωδικαστικού μηχανισμού, ο οποίος παρέχει μεγαλύτερη ευελιξία και δυνατότητα μακροχρόνιων ρυθμίσεων.

Επιπλέον, με την εμπλοκή των ιδιωτών, θεωρείται δεδομένο ότι θα εξεταστούν προτάσεις για το «κούρεμα» ή το πάγωμα των προσαυξήσεων. Οι προσαυξήσεις, που λειτουργούν με ετήσιο ανατοκισμό 8,5% από το 2013, συχνά καθιστούν τις οφειλές ανεπίδεκτες είσπραξης και αυξάνουν τα χρέη δυσανάλογα με το κεφάλαιο. Περίπου 10 δισ. ευρώ από τις συνολικές οφειλές χαρακτηρίζονται ήδη ανεπίδεκτα είσπραξης.

Η Αλήθεια των Αριθμών και οι Στόχοι

Το συνολικό χρέος προς τα ασφαλιστικά ταμεία ανήλθε στα 49,73 δισ. ευρώ το α' τρίμηνο του 2025 (από 49,28 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2024), με την αύξηση να προέρχεται κυρίως από πρόσθετα τέλη (20,02 δισ. ευρώ προσαυξήσεις έναντι 29,7 δισ. ευρώ κύριας οφειλής). Μόλις το 10% των συνολικών οφειλών (4,84 δισ. ευρώ) είναι ρυθμισμένο σε ενεργές ρυθμίσεις (318.662).

Από το συνολικό χρέος που είχε ενταχθεί σε ρύθμιση (29,34 δισ. ευρώ), το 70,62% (20,72 δισ. ευρώ) βγήκε εκτός διαδικασίας, καθώς οι οφειλέτες δεν ανταποκρίθηκαν στους όρους. Επιπλέον, 1.864.531 οφειλέτες (87,78% του συνόλου) έχουν οφειλή έως 30.000 ευρώ, και περίπου 6,33 δισ. ευρώ από αυτούς τους μικροοφειλέτες θεωρούνται δύσκολα εισπράξιμα.

Επί του παρόντος, το ΚΕΑΟ εισπράττει περίπου 2 δισ. ευρώ ετησίως. Ο φιλόδοξος στόχος με τη συμβολή των ιδιωτών είναι ο διπλασιασμός αυτού του ποσού, προσεγγίζοντας τα 4 δισ. ευρώ ετησίως τα επόμενα χρόνια.

Προϋποθέσεις και Εποπτεία

Οι ιδιωτικές εταιρείες που θα αναλάβουν το έργο θα πρέπει να πληρούν αυστηρά κριτήρια εμπειρίας, τεχνογνωσίας και διαφάνειας. Δεν θα είναι εισπρακτικές εταιρείες, αλλά συμβουλευτικές ή τεχνικές εταιρείες με εμπειρία σε διαχείριση χαρτοφυλακίων και αξιολόγηση κινδύνου. Θα υπάρξει αυστηρή εποπτεία από τον ΕΦΚΑ και το Υπουργείο Εργασίας, με συγκεκριμένους στόχους απόδοσης και ρήτρες μη συμμόρφωσης, διασφαλίζοντας τη νομιμότητα και την κοινωνική αποδοχή του εγχειρήματος.

Πώς εκτιμάτε ότι θα επηρεάσει η εμπλοκή ιδιωτών τη σχέση του ΕΦΚΑ με τους οφειλέτες;