Λιτόχωρο: Το δέσιμο των Σταυρών και τα «Σίχνα» του Ολύμπου

Λιτόχωρο: Το δέσιμο των Σταυρών και τα «Σίχνα» του Ολύμπου

Το έθιμο των «Σίχνων», αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας του Λιτοχώρου και αναγνωρισμένο στοιχείο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας, αναβιώνει και φέτος, ξεκινώντας από την ιερή ιεροτελεστία της παραμονής των Θεοφανείων.

Η παραμονή των Θεοφανείων στο Λιτόχωρο είναι μέρα "σιβαστική", αφιερωμένη στην προετοιμασία των Σίχνων.

Παραμονή των Θεοφανείων.

Μέρα σιβαστική, έλεγε η νινιέ μας, και στο παιδικό μυαλό μου έμενε η φράση..."Σήμιρα δέν τσ σταυροί..είνι νηστεία .."

Και εικόνες πολλές παραμυθένιες καθώς μια κρουσταλίδα κρεμασμένη στο παραθυρι έσταζε αργά παιδικά όνειρα .

Η κάμαρ στρουμέν άκρια κι άκρια, η σόμπα μπουμπούνιζε οικογενειακές στιγμές και το γκίμι πάνω της, έτοιμο να ζωγραφίσει το τραγούδι του αγιασμένου νερού.

Γιατί νινιέ τσ δέν τσ σταυροί;

Άιντι κάτσι να σι πώ...

" Τπαραμουνή απ τ βάπτισ τΧριστου, βαθιά χαραή, παέν ι καντηλανάφτσ μι τα πιδιά τσ ικκλησιάς, τσ μαναλάδις κι στουλίζν τα σίχνα .

Ιιρή στιγμή...,η νινιε κάνει το σταυρό της και συνεχίζει.., δέν τσ σταυροί ψηλά στα γαλανά κουντάρια απ τα σίχνα κι ύστιρα κρεμνούν τσ σημαίες, τα ιιρά μιταξουτά που είνι σύμβουλα τσ πίστης μας κι τσ λιφτιριάς.

Οι καμπάνις χτυπούν, αχάραγα, κι ι παπάς ντιαβάζ κι τιμάζ του μπακράτσ , του σταυρό, μι του βασιλκό για να αγιάσ κι τα σπίτια μας.

Κι μεις τκαρτιρούμι πως κι πως , αυτήν τμέρα τ καλή, τ θεμελιακή!

Μιγάλ η χάρ.... κάμι του σταυρόσ...μάναμ κι συ...

Άιντι τώρα να βαλουμι κι τφασουλάδα ναλάδουτη...,νηστεία σήμιρα ...θα τΜιγάλ Παρασκευή!"

Χρόνια πολλά!

Λόγια σαν παραμυθι μακρινό, μα και σημερινό, της παράδοσης και της λιτοχωρίτικης ζωής.

Μέρες καλές!

Δέσποινα Παπαζαχαρία

 Μέσα σε κλίμα κατάνυξης, οι καντηλανάφτες και οι «μαναλάδες» στολίζουν τα Σίχνα, δένοντας τους σταυρούς ψηλά στα γαλανά κοντάρια και κρεμώντας τα μεταξωτά λάβαρα, σύμβολα πίστης και ελευθερίας.

Το έθιμο, που οι ρίζες του χάνονται στα βάθη των αιώνων, αποτελεί πλέον επίσημα εγγεγραμμένο στοιχείο στον Εθνικό Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς (απόφαση Υπουργείου Πολιτισμού, 2022). Τα Σίχνα είναι τα ψηλά δόρατα με τις πολύχρωμες σημαίες που «χορεύουν» στον αέρα του Ολύμπου, συνοδεύοντας την πομπή προς τον αγιασμό των υδάτων.

Για τη διαφύλαξη και την περαιτέρω ανάδειξη του εθίμου, ο Δήμος Δίου-Ολύμπου υλοποιεί σειρά μέτρων, όπως:

• Τη δημιουργία εξειδικευμένου ιστοτόπου για την προβολή του εθίμου.

• Τη σύσταση τμήματος έρευνας λαογραφίας.

• Την προετοιμασία του φακέλου για την εγγραφή του εθίμου στον κατάλογο της UNESCO.

 Λιτόχωρο, Θεοφάνεια, Σίχνα, Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά, Όλυμπος, Παράδοση Πιερία.