Η Ιδιοκατοίκηση Άπιαστο Όνειρο στην Ελλάδα: Μέχρι και ο Μισός Μισθός σε Δαπάνες Στέγασης
Αθήνα, 18 Ιουλίου 2025 – Η Ελλάδα βρίσκεται στην κορυφή των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ό,τι αφορά τη στεγαστική επιβάρυνση, καθώς ένα ολοένα και μεγαλύτερο κομμάτι του οικογενειακού εισοδήματος κατευθύνεται αναγκαστικά στην κάλυψη των αναγκών στέγασης. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της Τράπεζας της Ελλάδος, η κατάσταση είναι ιδιαίτερα κρίσιμη, καθιστώντας την ιδιοκατοίκηση ένα μακρινό όνειρο για πολλούς Έλληνες.
Δυσβάσταχτο Κόστος για Ενοικιαστές και Ευάλωτους
Για τους ενοικιαστές με ελεύθερη μίσθωση, το συνολικό κόστος στέγασης άγγιξε το 37,5% του καθαρού διαθέσιμου εισοδήματος το 2023. Αυτό το ποσοστό είναι σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ, που είναι 26,4%. Η κατάσταση γίνεται ακόμα πιο δραματική για τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα, όπου η επιβάρυνση ξεπερνά το 48%, που σημαίνει ότι σχεδόν ο μισός μισθός τους καταναλώνεται σε έξοδα στέγης. Συγκεκριμένα, το 30% των νοικοκυριών με το χαμηλότερο εισόδημα δαπανά πλέον σχεδόν τη μισή οικονομική του δυνατότητα για να καλύψει τις στεγαστικές του ανάγκες.
Η Προσιτότητα της Ιδιοκατοίκησης Εξαφανίζεται
Παράλληλα, ο δείκτης τιμής προς εισόδημα (price-to-income ratio), ο οποίος μετρά τη σχέση μεταξύ του κόστους αγοράς κατοικίας και των ετήσιων εισοδημάτων, έχει επιδεινωθεί δραματικά. Το 2023, ο δείκτης αυτός έφτασε στο 7,8, από 6,4 το 2017, υποδεικνύοντας μια σημαντική μείωση στην προσιτότητα για την αγορά πρώτης κατοικίας. Αυτή η διαχρονική αύξηση καθιστά την πρόσβαση στην ιδιοκατοίκηση ολοένα και πιο δύσκολη σε σχέση με το διαθέσιμο εισόδημα.
Η αυξημένη επιβάρυνση αφορά κυρίως τους ενοικιαστές, παρόλο που η Ελλάδα διατηρεί ακόμα ένα υψηλό ποσοστό ιδιοκατοίκησης. Ωστόσο, παρατηρείται μια σταθερή τάση μείωσης της ιδιοκατοίκησης, ειδικά στα μεγάλα αστικά κέντρα, όπου οι τιμές ενοικίασης έχουν καταγράψει σημαντική άνοδο την περίοδο 2018-2023.
Αύξηση Επιτοκίων και Ελάχιστη Κρατική Στήριξη
Το κόστος στέγασης δεν αυξάνεται μόνο για τους ενοικιαστές, αλλά και για όσους αποπληρώνουν στεγαστικά δάνεια. Για αυτούς, η αναλογία δαπάνης προς εισόδημα αγγίζει πλέον το 32%, κυρίως λόγω της αύξησης των επιτοκίων τα τελευταία δύο χρόνια.
Την ίδια στιγμή, οι δημόσιες δαπάνες της Ελλάδας για τη στήριξη της στέγασης είναι από τις χαμηλότερες στην Ευρώπη, μόλις 0,1% του ΑΕΠ για το 2022. Αυτό το γεγονός επιδεινώνει ακόμα περισσότερο τη θέση των νοικοκυριών και τις δυνατότητές τους να ανταπεξέλθουν στα αυξανόμενα έξοδα.
Κοινωνικές και Οικονομικές Επιπτώσεις
Η δυσβάσταχτη στεγαστική επιβάρυνση έχει άμεσες και σοβαρές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις. Τα νοικοκυριά αναγκάζονται να περιορίσουν δραστικά τις υπόλοιπες καταναλωτικές τους δαπάνες, καθώς η ανάγκη για κατοικία είναι βασική και αναπόφευκτη. Παράλληλα, το υψηλό κόστος στέγασης περιορίζει σημαντικά τη δυνατότητα αποταμίευσης, κάτι που έχει αρνητικό αντίκτυπο στις επενδύσεις και τη συνολική οικονομική δραστηριότητα της χώρας.
Η μελέτη της Τράπεζας της Ελλάδος καταλήγει επισημαίνοντας ότι η στεγαστική επιβάρυνση στην Ελλάδα έχει αποκτήσει διαρθρωτικά χαρακτηριστικά. Αυτό οφείλεται στην ταυτόχρονη αύξηση του κόστους στέγασης και στη στασιμότητα ή επιβράδυνση των εισοδημάτων. Αυτή η τάση περιορίζει σημαντικά την πρόσβαση σε αξιοπρεπή στέγαση και καθιστά την ανάγκη για στοχευμένες και αποτελεσματικές πολιτικές στήριξης πιο επιτακτική από ποτέ.
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.